طرز استفاده از خاموشکننده آتش؛ روش PASS گامبهگام
برای استفاده از خاموشکننده آتش، روش PASS را دنبال کنید: ضامن را بکشید، نازل را به پایهٔ آتش نشانه بگیرید، اهرم را فشار دهید و نازل را جاروبی حرکت دهید. پیش از هر اقدام، مطمئن شوید خاموشکننده با کلاس آتش همخوانی دارد و راه خروج پشت سر شماست.
پیش از استفاده، کلاس آتش را بشناسید
اولین خطای رایج، استفاده از خاموشکننده اشتباه برای نوع آتش است. ریختن آب روی آتش برقی یا روغن داغ، آتش را گستردهتر میکند. جدول زیر کلاسهای آتش و خاموشکنندهٔ مناسب را طبق طبقهبندی EN 2 نشان میدهد.
| کلاس آتش | نوع ماده | خاموشکنندهٔ مناسب |
|---|---|---|
| A | جامدات (چوب، کاغذ، پارچه) | آب، پودر، فوم |
| B | مایعات قابل اشتعال (بنزین، حلال) | فوم، CO₂، پودر |
| C | گازهای قابل اشتعال | پودر خشک |
| برقی | تجهیزات برقدار | CO₂ یا پودر (هرگز آب) |
| F | روغن و چربی آشپزخانه | خاموشکنندهٔ کلاس F |
اگر مطمئن نیستید کدام خاموشکننده برای محیط شما درست است، راهنمای کلاسهای آتش و انتخاب خاموشکننده را پیش از خرید ببینید.
روش PASS؛ چهار گام استفاده از خاموشکننده
روش استاندارد کار با خاموشکنندههای دستی با چهار حرف PASS شناخته میشود. همین چهار گام را به ترتیب اجرا کنید:
- ضامن را بکشید (Pull): پین ایمنی را بکشید تا قفل اهرم آزاد شود. همین کار پلمب خاموشکننده را هم میشکند.
- نشانه بگیرید (Aim): نازل یا شیلنگ را به سمت پایهٔ آتش بگیرید، نه به شعلهها. خاموشکردن منبع سوخت مهم است، نه نوک شعله.
- اهرم را فشار دهید (Squeeze): دستگیره را محکم فشار دهید تا مادهٔ خاموشکننده خارج شود. رها کردن اهرم، جریان را قطع میکند.
- جاروبی حرکت دهید (Sweep): نازل را افقی و جاروبی روی پایهٔ آتش حرکت دهید تا کامل خاموش شود؛ پس از خاموشی هم مراقب شعلهٔ دوباره باشید.
کی نباید با آتش مقابله کرد؟
اگر آتش از یک سطل زباله بزرگتر شده، دود غلیظ فضا را پر کرده، یا راه خروج در خطر است، مقابله را رها کنید. خارج شوید، در را ببندید و با آتشنشانی تماس بگیرید. خاموشکنندهٔ دستی فقط برای آتش کوچک و مرحلهٔ اول است.
نکات ایمنی و فاصلهٔ درست
هنگام شروع، حدود دو تا سه متر با آتش فاصله داشته باشید و پشت به راه خروج بایستید، طوری که همیشه مسیر فرار باز باشد. خاموشکننده را عمودی نگه دارید و پس از هر بار استفاده، حتی اگر خالی نشده باشد، آن را برای شارژ مجدد کنار بگذارید. نگهداری دورهای و بازرسی ماهانهٔ فشارسنج طبق الزامات NFPA 10 باعث میشود خاموشکننده در لحظهٔ نیاز کار کند. برای تجهیز کارگاه، اقلام مورد نیاز را میتوانید از دستهٔ تجهیزات آتشنشانی استعلام کنید؛ برای آتش کلاس B نیز فوم آتشنشانی کاربرد دارد.
پرسشهای پرتکرار
PASS دقیقاً مخفف چیست؟
PASS مخفف چهار گام است: Pull (کشیدن ضامن)، Aim (نشانهگیری به پایهٔ آتش)، Squeeze (فشار اهرم) و Sweep (حرکت جاروبی). همین ترتیب را رعایت کنید.
نازل را به شعله بگیرم یا پایهٔ آتش؟
همیشه به پایهٔ آتش. مادهٔ خاموشکننده باید روی منبع سوخت بنشیند؛ پاشیدن به نوک شعله اثری ندارد.
آیا با خاموشکنندهٔ آبی میتوان آتش برقی را خاموش کرد؟
خیر. آب رسانای برق است و خطر برقگرفتگی دارد. برای آتش تجهیزات برقدار از CO₂ یا پودر خشک استفاده کنید.
بعد از استفاده، خاموشکننده را دوباره سر جایش بگذارم؟
خیر. حتی اگر کمی از آن استفاده شده باشد، باید شارژ مجدد شود. خاموشکنندهٔ نیمهخالی در آتش بعدی قابل اعتماد نیست.
تجهیز ایمنی آتش کارگاه خود را تکمیل کنید
برای استعلام و مشاورهٔ تجهیزات آتشنشانی تماس بگیرید.
آخرین بازبینی: ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ — مرجع: NFPA 10 و EN 3