چک لیست بازرسی سیستم اعلام حریق | راهنمای کامل و الزامات ضروری

بررسی کامل الزامات، تست‌ها و نگهداری :

سیستم‌های اعلام حریق در هر ساختمان یا تأسیساتی که فعالیت‌های آن به هر نحو با ایمنی افراد یا اموال مرتبط است به شدت مهم هستند. یکی از کارهای لازم در نگهداری و عملکرد صحیح این سیستم‌ها، بازرسی منظم و صحیح است. این بازرسی‌ها باید به طور مداوم انجام شوند و به حفظ عملکرد صحیح سیستم کمک کنند. در این مقاله، به بررسی checklist بازرسی سیستم اعلام حریق و الزامات آن در طول زمان بهره‌برداری، تست تجهیزات، روش‌های نگهداری و سرویس سیستم خواهیم پرداخت.

الزامات عمومی بازرسی و تست سیستم اعلام حریق

در ابتدا باید به الزامات عمومی بازرسی، تست و نگهداری سیستم اعلام حریق توجه کنیم. این عملیات باید در زمان‌های مختلف، از راه‌اندازی اولیه تا دوره بهره‌برداری انجام شود. مسئولیت این بازرسی‌ها بر عهده مالک، بهره‌بردار، هیئت مدیره یا سازمان بهره‌بردار است. نکته مهم این است که تمام بازرسی‌ها و تست‌ها باید توسط پرسنل آموزش‌دیده و با تأییدیه کتبی از نمایندگی برند سیستم اعلام حریق انجام شود.

مدارک مورد نیاز در هنگام بازرسی شامل موارد زیر می‌شود:

• پلان سیستم اعلام حریق
• دیاگرام تک‌خطی
• جدول علت و معلول (Cause & Effect)
• نرم‌افزار و نسخه برنامه سیستم (در صورت وجود)

مدارک گفته شده در لیست بالا به منظور اطمینان از درستی نصب و عملکرد سیستم و انجام بازرسی‌های دقیق باید در دسترس باشد.

فعالیت‌های دوره بهره‌برداری

در دوره بهره‌برداری سیستم اعلام حریق، سه فعالیت اصلی باید انجام شود:

1. بازرسی: اطمینان از عدم وجود تغییرات فیزیکی یا محیطی که مانع عملکرد صحیح سیستم اعلام حریق شود.
2. تست: بررسی عملکرد صحیح تجهیزات سیستم.
3. تعمیرات: رفع نواقص و جایگزینی قطعات معیوب.

بازه‌های زمانی بازرسی و تست

بازه‌های زمانی بازرسی و تست سیستم‌های اعلام حریق به شرح زیر است:

تست سیستم اعلام حریق متصل به اطفای اتوماتیک

در صورتی که سیستم اعلام حریق به سیستم اطفای اتوماتیک متصل باشد، تست این سیستم نیازمند دقت و توجه خاصی است. یکی از نکات در این مورد پیشگیری از تخلیه ناخواسته سیستم است. برای این کار، باید سلنوید فرمان از شیرهای فرمان جدا شود و شیرهای اصلی بسته شوند. پس از تست، تمام تجهیزات باید به حالت اولیه خود بازگردانده شوند تا سیستم دوباره در حالت عملیاتی قرار گیرد.

روش‌های تست تجهیزات سیستم اعلام حریق (بر اساس استاندارد NFPA)

در این بخش، به بررسی روش‌های تست تجهیزات مختلف سیستم اعلام حریق می‌پردازیم:

الف – پنل مرکزی (Control Panel)

پنل مرکزی مرکز اصلی سیستم اعلام حریق است که باید سیگنال‌های ورودی و خروجی، منابع تغذیه (اصلی و اضطراری) و ارتباط شبکه را به درستی ارسال و دریافت کند. برای تست این بخش، باید حداکثر بار را با قطع منبع تغذیه اصلی و ثانویه بررسی کرد.

ب – دتکتورها

• دتکتور دود: جهت آزمایش این دتکتورها، از دود واقعی یا دستگاه‌های شبیه‌ساز دود استفاده می‌شود.
• دتکتور حرارتی: از منابع حرارتی برای تست این دتکتورها استفاده می‌شود.
• دتکتور شعله: برای تست این دتکتورها از منابع نوری کنترل‌شده بهره می‌برند.
• شستی دستی: این تجهیزات باید مطابق دستورالعمل سازنده فعال شوند تا صحت عملکرد آنها تایید شود.

ج – تجهیزات هشدار

• آژیر صوتی: باید شدت صدا در نقاط مختلف اندازه‌گیری شود و حداقل ۷۵ دسی‌بل در ارتفاع ۱.۵ متر تأمین شود.
• چراغ‌های نوری: باید محل نصب و عملکرد چراغ‌ها مطابق با نقشه‌های مصوب بررسی شود.

نگهداری و سرویس سیستم اعلام حریق

برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم اعلام حریق، باید نکات زیر در نگهداری و سرویس آن رعایت شوند:

استانداردهای مرجع برای چک لیست بازرسی سیستم اعلام حریق

در طراحی، نصب و نگهداری سیستم‌های اعلام حریق، باید به استانداردهای بین‌المللی و ملی توجه شود. این استانداردها شامل موارد زیر هستند:

• NFPA 72: استاندارد سیستم‌های اعلام حریق.
• NFPA 101: استاندارد ایمنی زندگی.
• BS 5839–1: استاندارد سیستم‌های کشف و اعلام حریق.
• مقررات ملی ایران: مبحث ۳ (حفاظت ساختمان در مقابل حریق)، مبحث ۱۳ (طرح و اجرای تاسیسات برقی) و مبحث ۲۱ (پدافند غیرعامل).

مواردی که باید درباره چک لیست بازرسی سیستم اعلام حریق بدانید!

• اطلاع‌رسانی به ساکنان قبل از انجام تست‌های سیستم اعلام حریق برای جلوگیری از هراس عمومی.
• تست دوره‌ای ۵ ساله: اطمینان از تست تمام دتکتورها در بازه زمانی ۵ سال.

• سیستم‌های قدیمی (بالای ۱۵ سال): باید برای تعویض یا به‌روزرسانی ارزیابی شوند.

چک لیست بازرسی سیستم اعلام حریق در بالا بردن میزان ایمنی ساختمان‌ها و تأسیسات موثر است. این بازرسی‌ها شامل تست‌های منظم و تعمیرات دقیق که لازم است که از مراحل نصب، تست، بازرسی و نگهداری این سیستم‌ها با دقت انجام می‌شوند تا همیشه آماده به کار باقی بمانند.

سوالات متداول