آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار
کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار، شورایی داخلی در کارگاه است که بر اساس مادهٔ ۹۳ قانون کار و آییننامهٔ مصوب ۱۳۷۴ وزارت کار و وزارت بهداشت تشکیل میشود. کارگاههای مشمول (بهطور معمول با ۲۵ کارگر و بیشتر) موظفاند این کمیته را تشکیل دهند، جلسات را دورهای برگزار کنند و مصوبات را به اداره کار و مرکز بهداشت اعلام نمایند.
کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار چیست؟
کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار بر پایهٔ مادهٔ ۹۳ قانون کار جمهوری اسلامی ایران تشکیل میشود و آییننامهٔ آن در سال ۱۳۷۴ بهوسیلهٔ وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت تدوین و ابلاغ شده است. هدف کمیته، پیشگیری از حوادث و بیماریهای شغلی، بهبود مستمر شرایط ایمنی و بهداشت محیط کار و نظارت بر اجرای مقررات حفاظتی است. این آییننامه در چند بند و تبصره تنظیم شده و کارگاههای مشمول را موظف به تشکیل و فعالیت منظم کمیته میکند. شرح کاملتر نقش و جایگاه کمیته را در مقالهٔ کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار بخوانید.
چه کارگاههایی باید کمیته تشکیل دهند؟
طبق قانون کار و آییننامهٔ مربوط، کارگاههای مشمول — بهطور معمول کارگاههایی با ۲۵ کارگر و بیشتر — موظف به تشکیل کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار هستند. در کارگاههای کوچکتر نیز کارفرما مسئول رعایت الزامات ایمنی و بهداشت است، هرچند تشکیل کمیتهٔ رسمی الزامی نباشد. برای اطمینان از شمول کارگاه خود، متن روز قانون و بخشنامههای اداره کار را بررسی کنید.
اعضای کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار چه کسانی هستند؟
ترکیب کمیته بهگونهای است که هم کارفرما، هم متخصصان ایمنی و بهداشت و هم نمایندهٔ کارگران در تصمیمگیری حضور داشته باشند:
| عضو | نقش در کمیته |
|---|---|
| کارفرما یا نمایندهٔ تامالاختیار | ریاست یا مسئولیت اجرای مصوبات |
| مسئول حفاظت فنی (ایمنی) | کارشناس ایمنی کار و دبیر فنی کمیته |
| مسئول بهداشت حرفهای | پایش عوامل زیانآور و سلامت شغلی |
| پزشک کار (در کارگاههای مشمول) | ارزیابی سلامت کارکنان و معاینات |
| نمایندهٔ کارگران | انتقال دیدگاه و مسائل ایمنی کارگران |
ترکیب دقیق و شرایط هر عضو در متن آییننامه تعیین شده است؛ پیش از تشکیل، متن روز آییننامه را مبنا قرار دهید.
سند آماده: آییننامه و نمونه صورتجلسه
برای تشکیل و مستندسازی کمیته، دو سند پایه لازم است: متن آییننامه و یک نمونه صورتجلسه. فایل آییننامه را از اینجا دانلود کنید و برای جلسات از نمونه صورتجلسه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار استفاده کنید.
وظایف و جلسات کمیته چیست؟
کمیته موظف است جلسات را بهصورت دورهای (ترجیحاً ماهانه) برگزار کند و در هر جلسه، وضعیت ایمنی و بهداشت کارگاه، حوادث و شبهحوادث، و اقدامات اصلاحی را بررسی نماید. مهمترین وظایف کمیته اینهاست:
- تعیین اعضا و تشکیل کمیته با معرفی رسمی به اداره کار منطقه.
- برگزاری جلسهٔ دورهای و بررسی خطرات و اقدامات اصلاحی.
- تنظیم صورتجلسه و ثبت مصوبات و مسئول و مهلت هر اقدام.
- ارسال مصوبات به اداره کار و مرکز بهداشت مربوط و پیگیری اجرا.
پایهٔ کار کمیته، شناسایی و ارزیابی خطر است؛ روشهای عملی آن در ارزیابی ریسک به روش JSA آمده و برای مهار انرژی هنگام تعمیرات، دستورالعمل LOTO و فرم مجوز کار مرجع خوبی است. الزام قانونی آموزش ایمنی هم در مادهٔ ۹۵ قانون کار تشریح شده است.
اسناد و مطالب مرتبط
نمونه صورتجلسه کمیته ·
مادهٔ ۹۵ قانون کار ·
ارزیابی ریسک JSA ·
دستورالعمل LOTO ·
دستورالعمل بازرسی مخازن تحت فشار ·
فرم تحویل تجهیزات حفاظت فردی ·
دورهٔ آتشنشانی و تیم واکنش اضطراری
پرسشهای پرتکرار
کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار بر چه اساسی تشکیل میشود؟
بر اساس مادهٔ ۹۳ قانون کار و آییننامهٔ مصوب ۱۳۷۴ وزارت کار و وزارت بهداشت. این آییننامه کارگاههای مشمول را موظف به تشکیل کمیته و فعالیت منظم آن میکند.
چه کارگاههایی باید کمیته تشکیل دهند؟
کارگاههای مشمول، بهطور معمول کارگاههایی با ۲۵ کارگر و بیشتر. برای اطمینان از شمول، متن روز قانون و بخشنامههای اداره کار را بررسی کنید.
جلسات کمیته چند وقت یکبار برگزار میشود؟
بهصورت دورهای و ترجیحاً ماهانه. در هر جلسه صورتجلسه تنظیم و مصوبات به اداره کار و مرکز بهداشت مربوط اعلام میشود.
اعضای اصلی کمیته چه کسانی هستند؟
کارفرما یا نماینده، مسئول حفاظت فنی، مسئول بهداشت حرفهای، پزشک کار در کارگاههای مشمول و نمایندهٔ کارگران. ترکیب دقیق در متن آییننامه آمده است.
نمونهٔ صورتجلسه از کجا تهیه کنیم؟
میتوانید از نمونه صورتجلسهٔ آمادهٔ آکس استفاده و آن را متناسب با کارگاه خود تکمیل کنید؛ لینک آن در همین صفحه آمده است.
در تشکیل کمیته و تدوین مستندات ایمنی همراه شما هستیم
برای مشاوره در تشکیل کمیته حفاظت فنی، آموزش اعضا و تدوین مستندات، با کارشناسان آکس در تماس باشید.
آخرین بازبینی: ۶ مهر ۱۴۰۵