دستکش آرگون (جوشکاری TIG): تفاوت با دستکش جوشکاری و راهنمای انتخاب
دستکش آرگون دستکش جوشکاری مخصوص فرایند TIG است: نازکتر و حساستر از دستکش جوشکاری معمولی، چون جوشکار باید سیم جوش را با انگشت هدایت کند. معمولاً از چرم بز یا بره ساخته میشود و طبق استاندارد EN 12477 در ردهٔ Type B قرار میگیرد — ردهای که مهارت دست را بر مقاومت حرارتی بیشتر ترجیح میدهد.
دستکش آرگون چه فرقی با دستکش جوشکاری معمولی دارد؟
در جوشکاری برق و الکترود، جوشکار فقط انبر را نگه میدارد؛ پس دستکش میتواند ضخیم و سنگین باشد. در جوشکاری آرگون داستان فرق میکند: یک دست تورچ را میگیرد و دست دیگر سیم جوش را میلیمتری جلو میدهد. با دستکش کلفت، این کار عملاً ممکن نیست و جوشکار دستکش را درمیآورد — که بدترین حالت ممکن است.
| ویژگی | دستکش جوشکاری معمولی | دستکش آرگون |
|---|---|---|
| فرایند هدف | الکترود، MIG/MAG، سنگزنی | TIG (آرگون) |
| ضخامت چرم | ضخیم — معمولاً گاوی شکافته | نازک — چرم بز یا بره |
| ردهٔ EN 12477 | Type A | Type B |
| اولویت | مقاومت حرارتی و مکانیکی | مهارت دست و حس لامسه |
| دوخت | نخ کولار ضخیم | دوخت ظریف، اغلب بدون درز داخلی زائد |
در بازار ایران این محصول را با املای «دستکش ارگون» هم مینویسند؛ هر دو به یک قلم اشاره دارد.
Type A یا Type B — کدام را بخریم؟
استاندارد اروپایی دستکش جوشکاری، دو رده تعریف میکند و ملاک انتخاب، فرایند جوش است نه سلیقه:
| رده | تمرکز | مناسب برای |
|---|---|---|
| Type A | حفاظت بیشتر، مهارت کمتر | جوش الکترود، MIG/MAG، قطعات سنگین، جرقهٔ فراوان |
| Type B | مهارت بیشتر، حفاظت کمتر | TIG و کار ظریف — همان دستکش آرگون |
جنس چرم و طول ساق دستکش آرگون
سه جنس رایج است و هرکدام تعادل متفاوتی بین حس لامسه و دوام دارند:
- چرم بز — نازکترین و با بهترین حس لامسه؛ انتخاب اول جوشکار حرفهای TIG
- چرم بره — نرم و انعطافپذیر، کمی کمدوامتر
- چرم گاوی نازک — مقاومتر و ارزانتر، ولی حس لامسهٔ کمتر
چهار خطای رایج در خرید دستکش آرگون
- خرید بر پایهٔ قیمت بهجای فرایند. دستکش ارزانی که جوشکار درمیآورد، گرانترین دستکش ممکن است.
- نادیدهگرفتن سایز. دستکش گشاد، حس لامسه را نابود میکند و دستکش تنگ، گردش خون را میبندد.
- استفاده از دستکش خیس یا روغنی. رطوبت در جوشکاری خطر برقگرفتگی میسازد؛ چرم آغشته به روغن مشتعل میشود.
- فراموشی بقیهٔ مجموعه. دستکش بدون لباس نسوز، ماسک جوش و حفاظت تنفسی، فقط دو دست را میپوشاند.
چکلیست انتخاب
- فرایند غالب کارگاه TIG است یا الکترود؟
- جوش روی میز است یا بالای سر؟ (طول ساق)
- مدت جوشکاری پیوسته در هر شیفت چقدر است؟
- سایز دست پرسنل اندازهگیری شده یا حدسی سفارش میدهید؟
- ردهٔ EN 12477 روی محصول درج شده است؟
دستکش آرگون جزئی از مجموعهٔ حفاظت جوشکار است. این راهنماها بقیهٔ زنجیره را پوشش میدهند: دستکش ایمنی و استاندارد EN 388، حفاظت تنفسی و دود جوشکاری و محافظ چشم و صورت EN 166.
الزامات ملی تجهیزات حفاظت فردی در آییننامههای شورای عالی حفاظت فنی آمده است؛ متن رسمی در پایگاه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار در دسترس است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ دستکش آرگون
دستکش آرگون را میتوان برای جوش الکترود هم بهکار برد؟
توصیه نمیشود. چرم نازک در برابر جرقهٔ درشت و حرارت تماسی بالای الکترود دوام ندارد. برای آن فرایند، ردهٔ Type A لازم است.
چرا دستکش آرگون زودتر از بقیه خراب میشود؟
چون عمداً نازک است. طول عمر کمتر، هزینهٔ مهارت بیشتر است نه نشانهٔ کیفیت پایین. ملاک، درج ردهٔ استاندارد روی محصول است.
چرم بز بهتر است یا گاوی؟
برای TIG دقیق، چرم بز بهتر است. برای کار طولانی و قطعات زبر، چرم گاوی نازک دوام بیشتری میدهد.
چند جفت در سال لازم است؟
به ساعت کار و نوع قطعه بستگی دارد. ملاک تعویض زمان نیست، وضعیت است: سوراخشدگی، سخت و شکننده شدن چرم، و باز شدن درزها.
فرایند جوش و تعداد پرسنلتان را بگویید؛ کارشناسان آکس رده و جنس مناسب را پیشنهاد میدهند و پیشفاکتور رسمی صادر میکنند.