تست پمپ آتشنشانی؛ دستورالعمل NFPA 25، دورهها و فرم ثبت
تست پمپ آتشنشانی دو بخش دارد: آزمون بیجریان یا چرن که پمپ را بدون تخلیهٔ آب روشن میکند و در بازهٔ هفتگی یا ماهانه تکرار میشود، و آزمون سالانهٔ جریان که عملکرد پمپ را در سه نقطهٔ چرن، ظرفیت اسمی و ۱۵۰ درصد ظرفیت اندازه میگیرد و با منحنی پذیرش اولیه مقایسه میکند.
تست پمپ آتشنشانی شامل چه آزمونهایی است؟
تست پمپ آتشنشانی روی سه لایه سوار است: بازدید چشمی اتاق پمپ، آزمون دورهای بیجریان و آزمون سالانهٔ جریان. مرجع رایج این آزمونها استاندارد NFPA 25 است؛ همان استانداردی که نگهداری و آزمون سیستمهای آبی اطفای حریق را تعریف میکند. طراحی خود پمپ و اتاق آن اما زیر چتر NFPA 20 میرود و شرایط مخزن ذخیره را NFPA 22 تعیین میکند.
برنامهٔ تست پمپ آتشنشانی باید هر سه لایه را پوشش دهد، نه فقط روشنکردن هفتگی. تفکیک این سه لایه مهم است، چون بیشتر ایرادهایی که در بازرسی جدی گرفته میشوند از لایهٔ اول میآیند: شیر مکش نیمهبسته، نشتی آببند، باتری ضعیف موتور دیزل یا گرمایش نامناسب اتاق پمپ. اگر مخزن ذخیره دارید، صفحهٔ ضد گرداب مخزن آتشنشانی هم بخشی از همین زنجیره است و نبودش عملکرد پمپ را در دبی بالا خراب میکند.
آزمون بیجریان (چرن) چند وقت یکبار و چقدر طول میکشد؟
در آزمون بیجریان پمپ روشن میشود و آب از سیستم تخلیه نمیشود؛ هدف این است که مطمئن شوید پمپ به فرمان استارت پاسخ میدهد و بدون داغشدن و لرزش غیرعادی کار میکند. دورهای که این تست پمپ آتشنشانی باید تکرار شود به نوع محرک بستگی دارد.
| نوع محرک | دورهٔ تکرار | حداقل زمان کارکرد |
|---|---|---|
| موتور دیزلی | هفتگی | ۳۰ دقیقه |
| الکتروموتور | هفتگی یا ماهانه، بسته به شرایط نصب و ویرایشی که مرجع تأییدکننده اعمال میکند | ۱۰ دقیقه |
دورهٔ الکتروموتور را از ویرایش جاری بگیرید
ویرایشهای اخیر NFPA 25 دورهٔ آزمون بیجریان پمپ الکتریکی را از هفتگی به ماهانه تغییر دادهاند، اما این تخفیف شرطی است و برخی پیکربندیها روی برنامهٔ هفتگی میمانند. پیش از تنظیم تقویم نگهداری، دوره را از متن ویرایشی که کارفرما یا مرجع تأییدکنندهٔ شما به آن استناد میکند بردارید، نه از عادت سالهای قبل.
در هر نوبت تست پمپ آتشنشانی چه چیزی ثبت میشود؟
ثبتنکردن عدد، همانقدر ایراد است که انجامندادن آزمون. ترتیب کار در هر نوبت چنین است:
- پیش از استارت، فشار مکش و فشار رانش را در حالت آمادهبهکار بخوانید و یادداشت کنید.
- پمپ را با افت فشار خودکار استارت بزنید، نه با دکمهٔ دستی؛ این کار سلامت سنسور فشار را هم میسنجد.
- زمان کارکرد را کنترل کنید: ۱۰ دقیقه برای الکتروموتور و ۳۰ دقیقه برای موتور دیزلی.
- در حین کار، صدا، لرزش و نشتی آببند را ببینید و برای موتور دیزلی فشار روغن، دمای آب خنککننده، دور موتور و ولتاژ باتری را ثبت کنید.
- پس از خاموشی، شیرهای مکش و رانش را در وضعیت کاملاً باز قفل یا پلمب کنید.
- برگه را با نام، تاریخ و امضای فرد انجامدهنده ببندید.
فرم ثبت لازم نیست پیچیده باشد؛ همین ستونها کافی است و در بازرسی هم پذیرفته میشود:
| ستون | چه چیزی نوشته میشود |
|---|---|
| تاریخ و ساعت | تاریخ شمسی و ساعت شروع آزمون |
| نوع محرک | الکتروموتور یا دیزل |
| فشار مکش | عدد قبل از استارت و حین کارکرد |
| فشار رانش | عدد در حالت بیجریان |
| مدت کارکرد | دقیقه، مطابق نوع محرک |
| پارامتر موتور دیزلی | فشار روغن، دمای آب، دور موتور، ولتاژ باتری |
| مشاهدات | صدا، لرزش، نشتی، وضعیت شیرها |
| اقدام اصلاحی | کار لازم و مهلت انجام |
| نام و امضا | فرد انجامدهنده و تأییدکننده |
آزمون سالانهٔ جریان چگونه انجام میشود؟
آزمون سالانهٔ جریان مهمترین بخش تست پمپ آتشنشانی است و همان چیزی است که واقعاً نشان میدهد پمپ توان اسمی خود را دارد یا نه. در این آزمون آب با دبی واقعی تخلیه میشود و عملکرد پمپ در سه نقطه اندازهگیری و روی منحنی رسم میشود.
| نقطهٔ آزمون | دبی | معیار فشار |
|---|---|---|
| بیجریان (چرن) | صفر | حداکثر ۱۴۰ درصد فشار اسمی |
| ظرفیت اسمی | ۱۰۰ درصد ظرفیت | فشار اسمی پمپ |
| اضافهبار | ۱۵۰ درصد ظرفیت | حداقل ۶۵ درصد فشار اسمی |
تخلیهٔ این حجم آب بدون تجهیزات درست دردسر میسازد. اگر آزمون را با تخلیه به فضای باز انجام میدهید، دبی و برد مانیتور آتشنشانی و مقاومت فشاری شیلنگ آتشنشانی باید با نقطهٔ ۱۵۰ درصد بخواند، وگرنه آزمون نصفهکاره میماند. انتخاب سرلوله هم در راهنمای نازل و مانیتور اطفا توضیح داده شده است.
نتیجهٔ تست پمپ آتشنشانی چه زمانی مردود است؟
نتیجهٔ آزمون سالانه با منحنی پذیرش اولیه یا دادهٔ پلاک پمپ مقایسه میشود. اگر عملکرد به کمتر از ۹۵ درصد آن مرجع افت کرده باشد، افت باید بررسی و علتش برطرف شود؛ این آستانه در NFPA 25 صریح است و «تقریباً خوب بود» جای آن را نمیگیرد.
در عمل، مردودشدن در تست پمپ آتشنشانی معمولاً ریشهٔ ساده دارد: گرفتگی صافی مکش، شیر نیمهبسته، فرسودگی پروانه یا خطای خود گیج. پیش از حکمدادن دربارهٔ پمپ، گیجها را با یک گیج کالیبره مقایسه کنید.
سوابق تست پمپ آتشنشانی چقدر نگهداری میشود؟
سوابق تست پمپ آتشنشانی دستکم تا یک سال پس از آزمون همنوع بعدی نگهداری میشود و باید در زمان بازرسی در دسترس مرجع تأییدکننده باشد. یعنی برگههای هفتگی امسال را نمیتوان سر سال دور ریخت. همین سوابق است که در پروندهٔ ایمنی، تفاوت «سیستم داریم» و «سیستم کار میکند» را ثابت میکند — درست مثل چکلیست بازرسی کپسول آتشنشانی که بدون فرم ثبت ارزش استنادی ندارد.
پرسشهای پرتکرار
آزمون بیجریان جای آزمون سالانهٔ جریان را میگیرد؟
نه. آزمون بیجریان فقط استارت و کارکرد پمپ را میسنجد و دربارهٔ توان واقعی آن چیزی نمیگوید. توان پمپ فقط با تخلیهٔ آب در سه نقطهٔ دبی اندازهگیری میشود.
پمپ جوکی هم باید تست شود؟
پمپ جوکی برای جبران نشتی جزئی و حفظ فشار سیستم است و جایگزین پمپ اصلی نیست. عملکرد و تنظیم فشار قطع و وصل آن در بازدید دورهای کنترل میشود.
تست پمپ آتشنشانی را چه کسی میتواند انجام دهد؟
آزمون باید توسط فرد آموزشدیده و آشنا با سیستم انجام شود. آزمون سالانهٔ جریان به تجهیزات اندازهگیری دبی و فشار نیاز دارد و معمولاً به شرکت بازرسی سپرده میشود.
اگر پمپ در آزمون استارت نخورد چه کنیم؟
سیستم را خارج از سرویس اعلام کنید، به مسئول ایمنی اطلاع دهید و تا رفع عیب تمهید جایگزین در نظر بگیرید. تعویق رفع عیب تا نوبت بعدی پذیرفته نیست.
تجهیزات آبی اطفای حریق را استعلام بگیرید
برای انتخاب مانیتور، نازل و شیلنگ متناسب با دبی پمپ خود، مشخصات سیستم را بفرستید تا پیشنهاد فنی و پیشفاکتور برایتان آماده شود.
آخرین بازبینی: ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ — بازبینی بعدی: ۲۷ اسفند ۱۴۰۵